آموزشگاه مجازی ویرایش و نگارش

برای آگاهی از دوره‌های ویرایش، در پایین ستون موضوعات وبلاگ، مطلب مشخص‌شده با @@@@@ را بخوانید یا با 09196662166 تماس بگیرید

شیوهٔ ویرایش نقل قول‌ها

منبع: جمشید سرمستانی، گزیدهٔ شیوه نامهٔ جامع ویرایش و نگارش، تهران، نشر سرمستان، ۱۳۹۲؛ در:

 آموزشگاه مجازی ویرایش و نگارش، با نشانی www.virastari.persianblog.ir

(۱) جمله‎های نقل‌قول -‌چه کوتاه، چه بلند- هرگاه عین گفته‌ یا نوشتهٔ کسی باشند (برای نمونه هنگامی که وصیت‌نامهٔ شهیدان یا بخشی از آن را می‌نویسیم)، و هنگامی که منبع آن‌ها نوشته می‌شود، باید درون نشانهٔ گیومه بالا («...») گذاشته شوند:


مثال ۱: وی معتقد است که: «به‌کارگیری سلاح‌های غیرمتعارف یکی از عوامل بازدارندگی است» (۳۰: ص۱۵) و به همین علت نیز...
مثال ۲:... با فراز و نشیب‎های فراوان، تاریخ این سرزمین را نگاشتند. به‌بیان محققی بزرگ: «تاریخ تقریباً سه هزار ساله‎ی ایران، در همین مدت که آریا‌ها آن را سرزمین خاص خویش کرده‌اند، این سرزمین را در تحمل دشواری‌های ناشی از سرنوشت، به صخره‌ای عظیم همانند می‌سازد که در گذرگاه سیلی درازآهنگ و پیچان و زمین‌کن افتاده باشد و هرچند شدت و فشار امواج این سیل، به‌تدریج از هر سو کناره‌های این صخره را می‌فرساید، باز، سیل را از سر می‌گذراند و با کناره‌هایی که دندانه دندانه شده است، هم‎چنان در سر جای خویش و در میان بستر آکنده از موج و کف و سنگ و ریگ باقی می‌ماند و به‌قدر خویش در حرکت و شتاب سیل که به‎ندرت مدتی کوتاه قطع می‌شود، تعادل به‌وجود می‌آورد.» (۳۱: ص ۹۸)
 (۲) هرگاه نقل قول‌ها عین گفته یا نوشتهٔ کسی نباشند (برای نمونه در خاطره‌نویسی یا در داستان‌ها و رمان‌ها) یا هنگامی که منبع آن‌ها نوشته نشده باشد، در نشانهٔ «...» گذاشته نمی‌شوند، ولی پس از فعل نقل قول دونقطه می‌گذاریم.
مثال: علی دستش را روی سرش گذاشته بود و فریاد می‌زد: چرا هیچ کس نیست که بفهمد من چه می‌-گویم؟
 (۳) پس از جمله‌هایی مانند جمله‌های زیر، نقل‌قول‌ها را درون بند جدا می‌نویسیم:
وی می‌نویسد:
در کتاب... آمده است:
خداوند در قرآن کریم فرموده است:
امام صادق درباره‌ی... می‌فرماید:
 (۴) ساژهٔ ارجاع نقل قول‌ها (شماره‎ی ردیف مشخصات منبع و شمارهٔ صفحه) بیرون از نشانه‎ی نقل‌قول گذاشته می‌شود. (مانند مثال‌ بعد)
 (۵) شیوهٔ املای نقل‌قول‌ها را با املای خود منطبق می‌کنیم.
 (۶) نشانه‌های سجاوندی را با توجه به مفهوم مورد نظر صاحب گفته (صاحب قول) به نقل ‌قول می‌افزاییم.
 (۷) ساختار و سبک جمله (جمله بندی) را به‌هیچ‌رو تغییر نمی‌دهیم، حتی اگر ساختار آن نادرست باشد.
 (۸) در صورتی که نقل‌قول نیاز به ‌اصلاح ضروری داشته باشد، تنها می‌توانیم تغییرات زیر را در آن ایجاد کنیم:
 (۸. ۱) اگر غلط حروف‎چینی یا املایی داشته باشد، آن را درست می‌کنیم.
 (۸. ۲) اگر جمله به افزودن حرف، کلمه یا کلمه‌هایی نیاز داشته باشد، آن‌ها را درون نشانهٔ قلاب ([]) به جمله اضافه می‌کنیم.
مثال: «... نیرو‌ها [ی برگشته از عملیات] پس از دو شبانه روز بی‌خوابی، هریک سر به زمین گذاشتند و پیش از خوردن غذا، با خاطرهٔ تلخ جدایی از دوستانی که دو شب پیش در کنارشان بودند، بر زمین سرد خوابیدند...» (۳۲: ص ۸۰)
آگاهی: هنگامی ‌که پدیدآورنده، گفته یا نوشته‌ای را نقل به‌مضمون می‌کند؛ یعنی عین منظور -‌نه جمله‌ی‌- گوینده یا نویسنده را در غالب جمله‌های خودساخته بیان می‌کند، می‌تواند تغییراتی در شیوهٔ بیان جمله‌ها ایجاد کند، به‌شرط آن‌که در منظور گوینده یا نویسنده تغییری ایجاد نکند.