آموزشگاه مجازی ویرایش و نگارش

برای آگاهی از دوره‌های ویرایش، در پایین ستون موضوعات وبلاگ، مطلب مشخص‌شده با @@@@@ را بخوانید یا با 09196662166 تماس بگیرید

کارهای ویراستار

منبع: جمشید سرمستانی، گزیدهٔ شیوه نامهٔ جامع ویرایش و نگارش، تهران، نشر سرمستان، ۱۳۹۲؛ در:

 آموزشگاه مجازی ویرایش و نگارش، با نشانی www.virastari.persianblog.ir

از آن‌جا که در این کتاب، نویسنده فقط بنا دارد به ویرایش عمومی بپردازد، تنها کارهای ویراستار عمومی درپی آورده می‌شود و در نوشته‌های دیگر به ویرایش ویژه و کارهای ویراستار ویژه می‌پردازد.
۱ـ کارهای ویراستار صوری


 
 (۱) یک‌دست کردن شیوه‎ی املای (رسم‎الخط) فارسی.
 (۲) درست‌نویسی نام‎های غیرفارسی.
 (۳) درست کردن املای ساژه‎های غیرفارسی.
 (۴) درست کردن غلط‌های املایی.
 (۵) درست کردن نادرستی‎های به‎جامانده از مرحله‎ی حروف‎چینی.
 (۶) یک‌دست کردن املای واژه‎های دو یا چنداملایی.
 (۷) درست کردن فاصله‎های میان ترکیب‌ها.
 (۸) شماره‎گذاری عنوان‎‌ها و بند‌ها.
 (۹) به‌کار بردن شیوه‎ی درست ارجاع و منبع‎نویسی.
 (۱۰) شماره‎گذاری نشانگر‎‌ها و پیوست‌ها.
 (۱۱) نوشتن یا تکمیل کردن فهرست‎‌ها.
 (۱۲) همانندسازی فهرست‌ها و متن
 (۱۳) درست‌نویسی کوتاه‎نوشته‎‌ها.
 (۱۴) به‌کار بردن درست و بجای نشانه‎های سجاوندی.
 (۱۵) درست کردن بزرگی/کوچکی حروف ساژه‎های لاتین.
 (۱۶) تعیین جای نشانگر‌ها در نوشته.
 (۱۷) همانند کردن شیوه‎ی املای نشانگر‌ها با شیوه‎ی املای متن.
 (۱۸) یک‌دست کردن شیوه‎ی نوشتن عدد‌ها.
 (۱۹) یک‌دست کردن شیوه‎ی نوشتن واحدهای اندازه‎گیری.
 (۲۰) یک‌دست کردن شیوه‎ی نوشتن ساژه‎های تخصصی.
 (۲۱) یک‌دست کردن شیوه‎ی نشان دادن ساژه‎های متمایز و برجسته.
 (۲۲) یک‌دست کردن شیوه‎ی نوشتن (ویرایش صوری) نقل قول‎‌ها.
 (۲۳) حرکت‎گذاری در جاهای بایسته.
 (۲۴) ویرایش اجزای جامانده از مرحله‎ی ویرایش.
۲ـ کارهای ویراستار زبانی
 (۱) هم‎خوان کردن نوشته با قواعد دستور زبان فارسی و قواعد درست‎نویسی. (درست‌نویسی)
 (۲) هم‌خوان کردن نوشته با زبان فارسی معیار. (هم‌خوان‌سازی با فارسی معیار)
 (۳) هم‎خوان کردن نوشته با محتوا و مخاطبان آن. (هم‌خوان‌سازی با محتوا و مخاطب)
 (۴) یکسان کردن زبان و سبک نوشته. (یکسان‌سازی زبان و سبک)
 (۵) به‎کار بردن ساژه‎ی درست یا درست‎‌تر برای بیان مفهوم مورد نظر. (ساژه‌گزینی)
 (۶) به‎کار بردن ساژه‎ی فارسی یا نزدیک به فارسی به‎جای ساژه‎ی غیرفارسی. (فارسی-نویسی)
 (۷) زدودن تأثیر نادرست زبان‎های بیگانه بر زبان فارسی. (زدودن تأثیرپذیری)
 (۸) زدودن پیچیدگی از نوشته و روان کردن آن. (روان‌نویسی)
 (۹) زدودن ساژه‎های زائد از نوشته. (بیهوده‌زدایی)
 (۱۰) همانند کردن ساختار ساژه‎های برشمرده. (درست‌نویسی ساژه‌های برشمرده)
 (۱۱) به‎کار بردن شیوه‎ی درست در نوشتن عنوان‎‌ها. (ویرایش عنوان‌ها)
 (۱۲) به‌کار بردن شیوه‎ی درست در ویرایش نقل قول‌ها. (ویرایش نقل‌قول‌ها)
۳ـ کارهای ویراستار محتوایی - ساختاری
 (۱) زدودن نادرستی‎های محتوایی.
 (۲) زدودن ناهم‎خوانی‌های محتوایی.
 (۳) زدودن پرسش‎‌ها و ابهام‎های محتوایی.
 (۴) زدودن کاستی‎های محتوایی.
 (۵) زدودن پیچیدگی‎های محتوایی.
 (۶) بازبینی داشته‌های نشانگر‌ها، شامل:
 (۶. ۱) هم‎خوان سازی نشانگر‌ها با ارجاع‌های درون متن.
 (۶. ۲) برطرف کردن کاستی‎های محتوایی نشانگر‌ها.
 (۶. ۳) هم‎خوان سازی داشته‎های نشانگر‌ها با داشته‎های متن.
 (۷) بازبینی محتوایی ارجاع‌ها، شامل:
 (۷. ۱) بازبینی مرجع ارجاع‌های درون متنی.
 (۷. ۲) تبدیل نشانی‎های متن مبدأ به نشانی‎های متن مقصد.
 (۷. ۳) هم‎خوان سازی ارجاع‌های متن با پاورقی‎‌ها و پی‎نوشت‎‌ها.
 (۸) نوشتن پاورقی‎.
 (۹) برابریابی برای تاریخ‎‌ها.
 (۱۰) برابریابی برای واحدهای اندازه‌گیری.
 (۱۱) مرتب‎سازی محتوایی.
 (۱۲) تنظیم بند‌ها برپایه‎ی محتوای داشته‎های متن. (پاراگراف‌بندی)
 (۱۳) جابه‎جایی مطالب برپایه‎ی محتوای داشته‎های متن.
 (۱۴) حذف، کاهش، خلاصه‎نویسی و تبدیل داشته‎های متن.
 (۱۵) تقسیم‎بندی نوشته برپایه‎ی محتوای آن. (فصل‌بندی)
 (۱۶) نشان دادن نادرستی‎‌ها، ناهم‎خوانی‎‌ها، پرسش‎‌ها، ابهام‎‌ها، کاستی‎‌ها و پیچیدگی-های محتوایی تخصصی. (نشان دادن نابسامانی‌های محتوایی)
 (۱۷) انجام تغییرات محتوایی پی‌آمد.