دوستی گرامی (جناب آقای امین) نظری درباره‌ی «املای پسوندها» نوشته، که از ایشان و همه‌ی کسانی که نظر خود را می‌نویسند، سپاس‌گزارم.

از آن‌جا که شاید خواندن نظر ایشان و پاسخ بنده، برای خوانندگان هم سودمند باشد، هردو را درپی آورده‌ام:

نظر جناب آقای امین:

(1) پسوند چی پسوند انجام کار در ترکی است مثل دمیرچی که معادلش در فارسی گر است مثل آهنگر یا تماشاچی که میشود تماشاگر.
(2) پسوند ومند نداریم پسوند مند داریم تنومند ، ثروتمند ، سعادتمند و غیره.
(3) وار پسوند صفت ساز است و ه پسوند اسم ساز .  وار+ه میشوند یک پسوند صفت ساز اسم ساز. مثل سنگوار که یعنی چیزی که تمامش و ذاتش از سنگ درست شده و وقتی ه به آن افزون میگردد میشود سنگواره و اسم میشود.یعنی چیزی که صفت سنگوارگی را دارد.

پاسخ:

(1)برخی پسوندها و پیشوندهای رایج در زبان فارسی ریشه‌ی غیر فارسی دارند (مانند پسوند ترکی «چی»، در «توپچی» و پیشوند عربی «بول»، در «بوالهوس»). این لفظ‌ها، امروزه – بدون درنظر داشتن ریشه‌ی آن‌ها- جزو  «پسوندهای رایج در زبان فارسی» هستند، نه جزو «پسوندهای فارسی». همان گونه که واژه‌هایی غیرفارسی در زبان فارسی رواج دارند. در این وبگاه نیز آورده‌ام:  "در زبان فارسی دست‌کم 52 پسوند وجود دارد" و ننوشته‌ام: "زبان فارسی دست‌کم 52 پسوند دارد".

پسوند «گر» معادل «چی» هست، ولی جای‌گزین آن نیست؛ یعنی به‌جای «توپچی، قاچاقچی، چایچی، هوچی، قهوه‌چی و...» نمی‌توان نوشت «توپگر، قاچاقگر، چایگر، هوگر، قهوه‌گر و...».

(2) در زبان فارسی، هر پسوندی که به‌کار رفته باشد، یعنی وجود دارد؛ حتی اگر یک بار به‌کار رفته باشد یا از افزودن حرفی به پسوندی دیگر، پدید آمده باشد. بنابر این، نمی‌توان گفت که واژه‌ی «تنومند» ترکیبی از «تن»+«مند» است؛ بلکه باید گفت که ترکیبی از «تن»+«ومند» است.

(3) پاسخ این بند در پاسخ شماره‌ی 2 گنجانده شده است؛ ضمن این‌که:

 «وار» پسوند صفت‌ساز، «ه» پسوند اسم‌ساز، و «واره» پسوند مستقل اسم‌ساز است. «وار» و  «ه» هر کدام، یک پسوند مستقل هستند که از ترکیب آن‌ها نیز پسوند مستقل دیگری پدید آمده است. (همان گونه که «هلو» یک میوه، و «انجیر» میوه‌ای دیگر است، و از پیوند آن‌ها میوه‌ی «هلو‌ انجیری» درست شده است.)